“We kopen tijd tegen verzilting”

Zoetermeer – De Nieuwe Driemanspolder heeft deze zomer een bijzondere rol gekregen. Waar de grote waterberging normaal wordt ingezet om Zoetermeer en omgeving te beschermen tegen wateroverlast na extreme regenval, wordt het gebied nu gebruikt als voorraadkast voor zoet water. Het Hoogheemraadschap van Rijnland heeft er tijdelijk ongeveer twee miljoen kubieke meter water opgeslagen. Daarmee probeert het waterschap de gevolgen van de aanhoudende droogte en de lage waterstand van de Rijn op te vangen.

De zomer van 2026 is een extreem droge zomer. Er valt weinig regen, de verdamping is hoog en de aanvoer van zoet water vanuit de Rijn neemt af. Daardoor wordt het voor Rijnland steeds lastiger om het water in de regio op peil te houden. En dat is niet alleen een probleem voor de landbouw en de natuur. Ook de dijken hebben voldoende water nodig om stabiel te blijven. Vooral veendijken zijn gevoelig voor langdurige droogte. Daarom besloot Rijnland op 29 juli extra zoet water op te slaan in de Nieuwe Driemanspolder.
De Nieuwe Driemanspolder is een ruim 300 hectare groot gebied tussen Zoetermeer, Leidschendam-Voorburg en Den Haag. Het gebied werd tussen 2017 en 2020 ingericht als multifunctioneel gebied voor waterberging, natuur en recreatie. De piekberging kan ongeveer twee miljoen kubieke meter water opvangen bij extreme neerslag. Nu wordt dezelfde capaciteit tijdelijk op een andere manier benut.

Rijnland houdt zoveel mogelijk zoet water vast voordat het uit het gebied wordt afgevoerd. Een deel van het opgeslagen water komt uit de eigen boezem. Een ander deel bestaat uit water dat via de Klimaatbestendige Wateraanvoervoorziening (KWA) wordt aangevoerd. Het doel is duidelijk: tijd winnen. “Door de extra voorraad kan het moment waarop mogelijk verzilt water moet worden ingelaten naar verwachting ongeveer een week tot tien dagen worden uitgesteld. Of dat uiteindelijk nodig is, hangt af van de Rijnafvoer, het weer en de waterstanden in het Rijnlandse boezemsysteem”, laat het waterschap weten.

Rijn
De lage afvoer van de Rijn is daarbij een belangrijke factor. Bij weinig rivierwater kan vanuit zee meer zout water het Nederlandse rivierengebied binnendringen.Dat water wil Rijnland zo lang mogelijk buiten de deur houden. Verzilting betekent dat het zoutgehalte van het oppervlaktewater stijgt. Dat kan schadelijk zijn voor landbouw en natuur. Tegelijkertijd kan Rijnland de waterpeilen niet zomaar laten zakken. Daarvoor zijn de gevolgen voor de stabiliteit van dijken en kades te groot. De waterbeheerder staat daardoor voor een lastige balans: voldoende water vasthouden, maar tegelijkertijd zoveel mogelijk zoet water beschikbaar houden. Volgens Rijnland ligt de Rijnafvoer momenteel zeer laag en wordt voor de komende periode verdere afname verwacht. Het waterschap heeft daarom meerdere maatregelen genomen om de gevolgen van de droogte te beperken.

Geen beregeningsverbod
Voor inwoners van Zoetermeer is er op dit moment geen algemeen beregenings- of onttrekkingsverbod van kracht. Rijnland roept gebruikers wel op om zorgvuldig met water om te gaan. Een enkele regenbui lost het probleem bovendien niet meteen op. Het neerslagtekort is in korte tijd sterk opgelopen. Regen is welkom, maar er is langdurig veel meer water nodig om de achterstand weg te werken. Ook voor de natuur blijft de situatie daardoor kwetsbaar.

Tijd
De twee miljoen kubieke meter water in de Nieuwe Driemanspolder zijn dus geen oplossing voor de droogte. Het is vooral een strategische voorraad waarmee Rijnland probeert een mogelijk volgende fase van de droogte af te remmen.
Rijnland blijft de situatie dagelijks volgen. Zolang de Rijn weinig water aanvoert en nieuwe regen uitblijft, blijft de kans bestaan dat het water in West-Nederland verder verzilt.
Voorlopig heeft Zoetermeer dus een grote, onzichtbare watervoorraad naast de deur. Niet om een stortbui op te vangen, maar juist om een droge zomer iets langer het hoofd te bieden.