Natuur onder de loep

Zoetermeer - In deze rubriek schrijven kenners over de natuur in Zoetermeer. Deze week een bijdragen van bioloog Arno van Berge Henegouwen die onlangs naar een vijver met salamanders werd geroepen

De kleine watersalamander

Menno Schilthuizen van de Taxon Foundation mailde mij over een vijver in een tuin in Buytenwegh. De nieuwe bewoners wilden van de vijver af om hun tweejarig dochtertje te beschermen. Op aandringen van een alerte buurvrouw ben ik gaan kijken en ja het rizzelde in de vijver van de salamanders. En dat bleek niet overdreven. Toen ik mijn schepnet voor de eerste keer door het water haalde kwamen er direct dertig kleine watersalamanders mee. De bewoners vertelden, dat de vijver al zeker tien jaar oud is. Ik stelde de diepte vast op anderhalve meter en dat is heel gunstig voor de ontwikkeling van een gezonde salamanderpopulatie, maar minder voor spelende kleine kinderen. Behalve salamanders zwom er een vrouwtje van de geelgerande waterkever en tot mijn grote verrassing ving ik een andere waterkever, een schrijvertje, van een soort die ik niet eerder in Zoetermeer heb gevonden. Deze kevers liggen half boven en half onder water en schrijven als het ware woorden op het water. De dichter Guido Gezelle schreef er in 1857 een klassiek geworden gedicht over: Het Schrijverke. Een week later ging ik terug en ving opnieuw veel salamanders. Meer dan zeventig deze keer. En nog is het niet op. Met de bewoners is afgesproken, dat zij het water in de vijver tot vijftig centimeter diep wegpompen en dat ik dan terugkom om de diepste delen nog een keer met het net leeg te vissen. Op de foto zien we de iets kleinere mannetjes in hun voorjaarskleuren en grotere, zwangere vrouwtjes die breder zijn door de eieren die ze nog in hun lijf hebben.
In totaal heb ik meer dan honderdvijftig salamanders uit de vijver in de woonwijk Buytenwegh gevist. Ze zijn op een aantal plaatsen waar al salamanders leven weer losgelaten.