Vliegeniersbril van Amerikaanse boordschutter John McCormick ontzamelt lastig

Zoetermeer – Museum De Voorde heeft de poorten gesloten maar in het naastgelegen vrijgekomen pand van Happy Italia is het depot opengesteld. En op die locatie zijn de werkgroepsessies om de collectie van het museum te waarderen en te gunnen. Dat het ontzamelen een serieuze en lastige zaak is blijkt afgelopen zaterdag. Op het programma staat de collectie Historisch genootschap Oud Soetermeer (HGOS) met het thema oorlog en vrede en oorlogsdocumentatie.

Door André van der Wiel

Inwoner Hans Hensen wacht af: “ik woon al 40 jaar in Zoetermeer en wil dat de spullen van het museum behouden blijven. Op een plek waar het door iedereen ook gezien kan worden.” Er verzamelen zich negen personen rond een grote vierkante tafel met fel licht erboven. Twee organisatoren in witte laboratoriumjassen met daarop een logo in de huisstijl van De Voorde met de titel De Ontzameling. Blauwe rubber handschoenen liggen klaar. Een professioneel ogende cameraploeg met geluidsman beweegt gespannen rond de tafel om de juiste opstellingen te kiezen. Een van de witte jassen wordt gedragen door Matthijs Plugge. “ik ben medewerker ontzamelen en doe dit vanwege mijn culturele erfgoed opleiding. Ik hoop echt dat we zoveel mogelijk goed kunnen doen om waardevolle spullen uit de collectie een passende bestemming te geven.”
Dan moet hij aan de bak. Ook aan tafel oud-Zoetermeerder Leroy Fisscher. Vorig jaar betrokken bij de opzet en het bedenken van de juiste vorm van de ontzameling. Nu aan tafel actief meedoen met de waardering. Hij kijkt met weemoed naar de tafel: “er is veel dat iets zegt over de ontwikkeling van oud dorp naar nieuwe stad. Het heeft waarde en jammer dat het nu uit elkaar gaat.”

Amerikaanse vliegeniersbril

Op tafel ligt de vliegeniersbril van John McCormick, de neergestorte  Amerikaanse vlieger (boordschutter) die in het verzet kwam en vlak voor het einde van de tweede wereldoorlog is doodgeschoten door de Duitse bezetter. Na dit object gaat het over agrarische werktuigen die elders aan een wand hangen. Tijdens het voorstelrondje is naast de duidelijk aanwezige museoloog, die het proces wil waarnemen, ook aanwezig Jan de Ruiter van het HGOS: “Ik ben hier om de 3D objecten die HGOS in bruikleen heeft gegeven aan het museum weer terug te halen. Zo is dat destijds afgesproken als het museum zou sluiten.”. Op een vraag waar hij de spullen wil laten: “We weten nog niet waar we het moeten stallen.”

Dat terughalen door HGOS zien vader en jonge zoon Havinga anders. Peter en Sean zijn juist gekomen om de vliegeniersbril aan hun verzameling toe te kunnen voegen. “al 18 jaar doe ik onderzoek naar John McCormick. Ik heb al veel verzameld en ga ook de weilanden in bij Zoeterwoude met een metaaldetector, waar de Amerikaanse bommenwerper is neergehaald. Ik wil graag alle relevante spullen bij elkaar hebben. Dan is het goed te gebruiken voor educatie aan de nieuwe generaties.” Zoon Sean knikt en is dus van die nieuwe generatie. Hij helpt ook mee met de waardering.

Formulieren

Dan komen we formulieren waarop gescoord wordt aan bod. De museoloog probeert nog aandacht te vragen voor economische en verzekerde waarde maar daarvan willen de begeleiders niets weten. Nu wordt gekeken naar onder andere historische waarde en de koppeling met de stad Zoetermeer. En dat is al een hele klus. Geven we het een een, twee of drie? Het wordt stil en de deelnemers aan deze werkgroep nemen hun opdracht serieus. Ontzamelen blijft een lastige zaak. En de aanwezigen vinden het een gemiste kans het De Voorde er nu niet meer is. Wie weet neemt het Historisch Genootschap deze rol weer over. Het hoort bij het koesteren van de historie en is nodig voor educatie.