B&W biedt excuses aan

Zoetermeer - Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Zoetermeer biedt de islamitische gemeenschap haar oprechte verontschuldiging en excuses aan voor de gang van zaken rondom een onderzoek in 2017-2018 naar de lokale moslimgemeenschap.

Op 16 oktober 2021 verscheen in het NRC een artikel met de titel ‘Undercover naar de moskee’. In dit artikel werd Zoetermeer genoemd als één van de gemeenten in Nederland die in 2017 door een externe partij, NTA (Nuance door Training en Advies), undercoveronderzoek zou hebben laten doen naar lokale moslimgemeenschappen. De manier waarop dit onderzoek plaats zou hebben gevonden, wordt in het artikel ter discussie gesteld.

Onderste steen boven

De in het artikel omschreven werkwijze heeft in Zoetermeer voor reacties, zorgen en vragen geleid van de islamitische gemeenschappen, het platform InterLevensbeschouwelijk Overleg Zoetermeer (ILOZ) en de gemeenteraad. Het huidige college gaf aan de onderste steen boven te willen krijgen over de manier van handelen destijds, om alle vragen goed te kunnen beantwoorden. Burgemeester Bezuijen kondigde namens het college een onafhankelijk onderzoek aan door advocatenkantoor Van der Feltz uit Den Haag. De islamitische gemeenschap, het ILOZ en de gemeenteraad zijn betrokken bij de opzet van het onderzoek en de vragen die in het onderzoek aan de orde moesten komen.

Nooit mogen gebeuren

Inmiddels heeft advocatenkantoor het onderzoek afgerond en haar bevindingen en conclusies in een rapport opgeschreven. Het college sluit zich volledig aan bij dit onderzoeksrapport en de daarin opgenomen conclusies. En stelt dat de besluitvorming rondom het onderzoek in 2017 onzorgvuldig en met te weinig openheid en reflectie heeft plaatsgevonden. Het onderzoek had niet op deze wijze, zonder wettelijke basis én zonder medeweten van betrokkenen, mogen plaatsvinden.

In haar onderzoek naar de manier van handelen destijds concludeert advocatenkantoor Van der Feltz dat zij niet hebben kunnen vaststellen dat er sprake is geweest van ‘undercover-activiteiten’. Maar dat door de manier van onderzoek door NTA destijds wel een vooraf voorzienbare situatie ontstond waarin (is geaccepteerd dat) moskeebezoekers zijn geobserveerd door veldwerkers van NTA, zonder dat die personen zich daarvan bewust waren of konden zijn als zij niet zelf actief navraag zouden doen. Advocatenkantoor van der Feltz concludeert verder in haar rapport dat zowel de gemeenteraad als het college destijds geen betrokkenheid, rol of kennis hebben gehad van het verrichte onderzoek door NTA. Het huidige college van burgemeester en wethouders stelt dat dit onderzoek absoluut niet past in de openheid en transparantie waar de gemeente Zoetermeer voor staat.

Herstel van vertrouwen

Het college realiseert zich heel goed dat het vertrouwen van de islamitische gemeenschap in de stad door deze gebeurtenis is geschaad en betreurt dat oprecht. Juist waar de samenwerking op vele fronten zo goed verloopt. De burgemeester en de gemeentesecretaris zijn in gesprek met de moskeebesturen in Zoetermeer en het ILOZ. Het college doet er alles aan om het vertrouwen te herstellen.

De personen en/of organisaties die in het in 2018 uitgebrachte NTA-rapport staan genoemd, krijgen via een zorgvuldig proces inzage in de passages die over henzelf zijn geschreven. Vervolgens wordt het NTA-rapport conform de wet vernietigd.

De afgelopen jaren heeft de gemeente Zoetermeer de inkoopprocedures voor opdrachten aan externe partijen flink verbeterd en is er een privacy-adviseur aangesteld. Het college onderzoekt de mogelijkheid van een aanvullend protocol om een situatie die is ontstaan door het onderzoek destijds in de toekomst te voorkomen.

Bespreking in de gemeenteraad

Het onderzoeksrapport en de conclusies van Van der Feltz worden op 14 februari 2022 besproken in de commissie samenleving en op 22 februari 2022 tijdens de vergadering van de gemeenteraad. Beide vergaderingen kunt u live volgen via www.zoetermeer.nl/gemeenteraad.