Het oude dorp had bijna de sloopkogel gekregen

Zoetermeer - Het oude Dorp is een geliefde wijk bij Zoetermeerders om te wonen of te bezoeken. Toch had had weinig gescheeld of het oude dorp was met de grond gelijk gemaakt toen Zoetermeer 60 jaar geleden werd aangewezen om een nieuwe stad te worden om de woningnood het hoofd te bieden. 

Door Marcel Daniëls

“De bouw van nieuwe steden zag men in 1962 als dé oplossing voor de woningnood, die ook toen hoog was. Eigenlijk zou het oude dorp gesloopt worden voor de nieuwe stad. Uiteindelijk stak de gemeenteraad daar een stokje voor. Zo groeide Zoetermeer uit tot een stad met nieuwe scholen, winkels, verenigingen, parken, infrastructuur en kantoren, met daarbinnen de historische Dorpsstraat. Rondom het oude dorp werden de nieuwe wijken gebouwd”, vertellen architect Judith Schotanus en stedenbouwkundige Willem Hermans. Judith is de coördinator van het architectuurpunt Zoetermeer, een ontmoetings- en informatiepunt over architectuur en leefomgeving, die ook lezingen en stadswandelingen houdt. Willem is mede oprichter van stichting Schatbewakers, die zich ten doel stelt het onder de aandacht brengen van de recente Zoetermeerse stadsgeschiedenis op het gebied van architectuur, stedenbouw en landschap. En om direct maar een wijdverbreid misverstand weg te nemen, Zoetermeer was en is niet bedoeld als een soort satelliet stad voor Den Haag, waarbij gewoond wordt in Zoetermeer, maar je voor al de andere voorzieningen uit zal moeten wijken naar Den Haag. Zoetermeer moest een complete stad worden met buitenrecreatie en een hoog cultureel ontwikkelingsniveau én een stad die compact aanvoelt ondanks zijn 120.000 inwoners. Dat was de enorme uitdaging waar de gemeente begin jaren zestig voor stond.

Idealen
“De verschillende wijken weerspiegelen op een mooie manier de architectuur en stedenbouwkundige idealen van de tijd waarin ze gebouwd werden. Vaak liep Zoetermeer voorop met allerlei experimentele projecten op het gebied van architectuur. Met een groot aantal woningen op een klein oppervlak, werd het Groene Hart zo veel mogelijk gespaard en door de vele parken kreeg ook de stad een groene uitstraling. Het Floriadepark uit 1992 vormde zelfs de basis voor de wijk Rokkeveen”, vertellen Hermans en Schotanus. “Door de snelle groei heeft Zoetermeer een grote rijkdom aan gebouwen die kenmerkend zijn voor de jaren 60, 70 en 80. Deze zogenoemde Post 65 architectuur kan nu rekenen op grote belangstelling van erfgoeddeskundigen. Bekende voorbeelden zijn de Koepeltjeswoningen, de sportkoepel Olympus in Meerzicht en de terrasflat aan het Douzapad. Ook nu komen er regelmatig karakteristieke gebouwen bij, zoals Gymworld en het kleurrijke NBD Biblion”.

60 jaar
Het Architectuurpunt en de Schatbewaarders zijn echter niet de enige organisaties die een liefde voor de (ontwikkeling van de) architectuur in Zoetermeer kunnen claimen. Neem het Historisch Genootschap Oud Soetermeer of de afdeling stadsontwikkeling, het Bureau City marketing Zoetermeer en het Netwerk Zoetermeer. Samen hebben deze organisaties een programma bedacht waarbij wordt stil gestaan bij de 60-jarige ontwikkeling van Zoetermeer van dorp naar stad. Ieder vanuit een eigen invalshoek hebben ze vervolgens een gezamenlijke noemer bedacht, Zoetermeer 60 jaar New Town. Hiermee wordt de spectaculaire wending van de geschiedenis van Zoetermeer gevierd. Alle organisaties organiseren activiteiten. De aftrap van het jubileumjaar vindt plaats op vrijdag 21 januari 2022 met een interactieve online lezing.

Alle informatie over het programma van Zoetermeer 60 jaar New Town is te vinden op https://www.zoetermeerisdeplek.nl/over-ons/zoetermeer-60-jaar-new-town Hier worden in de loop van het jaar alle activiteiten aangekondigd.