Column: Religie lekker belangrijk - Leven en licht

Aan het einde van het jaar gedenken we de geliefden die we missen. In de kerk noemen we hun namen. In herinnering voor wat ze voor ons hebben betekend, en wat we van hen hebben geleerd. Eén van hen staat me nog in het bijzonder bij. Hij was meer op de achtergrond aanwezig, en had een probleem met het woord ‘God’.

Ooit zei hij in een gesprek dat je God ook gewoon het Leven zou kunnen noemen. Zijn opmerking bleef hangen en zette me aan het denken. Aanvankelijk verzette ik me tegen die gedachte. Het leven kan wreed zijn, dacht ik, daar wil ik God niet mee associëren. Maar uiteindelijk ging ik beseffen dat hij gelijk had. Leven is nooit wreed. Leven is iets wat zich ontworstelt aan de dood. In de Bijbel wordt God dan ook niet vereenzelvigd met de natuur, maar met het leven. Het eerste scheppingsverhaal, waarin een door water bedekte aarde tot aanzijn, tot bloei en tot leven komt, is daar het mooiste voorbeeld van.

Op eenzelfde wijze zou je God – als je niets kunt met dat woord – ook het Licht kunnen noemen. Leven en licht doorbreken de natuur met hoop. Niet op abstracte wijze, maar heel concreet en lijfelijk. Zoals bij de geboorte van een kind. Creatio ex nihilo – ja, in feite geldt dat voor elke geboorte. Leven is licht dat vanuit het donker ontstaat. Vanuit het niets. Niemand weet hoe dat werkt. Het is zelfs voor wetenschappers een raadsel.

Ook het feest van Kerst viert dat geheim. Met dezelfde symboliek. God als kwetsbaar kind in de wereld. Licht aan de hemel dat wijzen uit het oosten toont dat het mysterie zich bevrijdt van abstracties. Door de ogen van een kind – ja, van elk kind – kijkt het wezen van dit bestaan ons aan. Breekbaar en ontroerend. Ook de natuur kijkt ons vandaag de dag aan met die verwachtingsvolle blik. De natuur snakt naar leven, echt leven dat niet de dood dient, maar de schepper van het al. Kerst is dan ook een feest dat om betrokkenheid vraagt. ‘Komt laten wij aanbidden.’ www.iloz.org.

Karl van Klaveren, predikant Adventskerk Zoetermeer