Canonvenster bij het jaar 1672: Buitenhuizen: Hofstede Meerzigt

Zoetermeer - Het Historisch Genootschap Oud Soetermeer publiceert in de komende maanden een tweewekelijkse rubriek over de 50 vensters van de Zoetermeerse Canon. Deze (tweede) bijdrage is geschreven door Lex Biemans.

Rijke stedelingen investeerden vaak In de drooggemalen polders. Ze bouwden daar boerderijen en vaak ook een buitenhuis. Voorbeeld daarvan is hoeve Meerzigt, in 1677 gebouwd door de Delftse regent Jacob Thierens. In dit Canonvenster mag dit Rijksmonument aan de Voorweg natuurlijk niet ontbreken. Het staat op nummer 119 en heet nu Hofstede Meerzigt.
De polder waar de rijweg Van Gouda naar Den Haag doorheen liep was volgens een geschrift uit 1796 In het verleden mede aanzienlijk door “de vermaackelijke buitenplaatsen en schoone boerenwoningen” Het statige woonhuis Meerzigt staat er nog steeds en voert het bouwjaar 1677 in Romeinse cijfers op de gevel terwijl de achtergelegen boerderij een deurbalk uit het jaar 1672 heeft want die verrees al in 1672 toen de dijken rond de nieuwe polder werden gesloten.

De Voorweg
De Voorweg wordt al in het jaar 1491 genoemd maar pas In de 17e eeuw lieten belangrijke families, die rijk geworden waren van de (koloniale) handel, weelderige buitenplaatsen langs de rijweg bouwen. Meestal met mooie moes- en siertuinen, boomgaarden, en oranjerieën. Iets daarvan is door restauraties van de Hofstede tussen 1977 en 1982 teruggehaald. De uitgestrekte landerijen die bij de boerderij hoorden zijn echter ingenomen door de stadsuitbreiding van Zoetermeer: de wijk Meerzicht. De Delftse regent Jacob Thierens heeft dus de hoeve Meerzigt gebouwd. Hij was als deelnemer betrokken bij de droogmaking van de Driemanspolder en liet het landhuis vóór de boerderij bouwen. Het complex is ontworpen als T- vormige boerderij dat in die tijd ook gebruikt werd als landhuis. De naam is wellicht ontleent aan het uitzicht dat men had over het nog niet drooggemalen deel van de Meerpolder aan de overzijde. De architect is niet bekend maar het in classicistische stijl uitgevoerde landhuis lijkt sterk op het werk van bouwmeester Philip Vingboons gezien de halsgevels met gebeeldhouwde kleurstukken aan weerszijden, de guirlandes en een driehoekige fronttop. Kenmerkend zijn de houten kruiskozijnen en luiken en ook het toegepaste glas in lood.

Trap of geen trap 
Vreemd genoeg was er in het oorspronkelijke ontwerp geen trap naar de ingang op de verdieping. Die was dus bijna onbereikbaar. De trap werd pas later aangebouwd door de Rotterdamse familie Van Teylingen die de Hofstede Meerzigt in 1728 kochten.
De ingang zelf leidt naar de gang tussen de twee zogenaamde Herenkamers waar de regentenfamilie verbleef en men kon uitkijken over de lange oprijlaan naar de Voorweg. Beneden liggen de souterrainkamers die voor huishoudelijk gebruik dienden. Binnen verbindt de originele houten spiltrap uit die bouwtijd nog steeds het souterrain met de Herenkamers en de zolder. Thierens heeft niet lang van de Hofstede kunnen genieten want hij stierf al in 1678. Zijn broer Hendrick woonde er tot het jaar 1693 en daarna zijn dochter Margaretha. Pas in 1728 werd de familie Van Teylingen eigenaar. In 1740 verkochten zij Meerzigt aan de boer Gerrit de Kok en daarmee verloor de hofstede zijn landhuis functie.

Rijksmonument en renovatie
In 1968 werd Hofstede Meerzigt op de rijksmonumentenlijst geplaatst. Het verkeerde toen in zeer slechte staat en werd als rampgeval aangemerkt.
In 1972 kocht de gemeente de Hofstede van de familie Groenewegen maar pas in 1977 startte de renovatie waarmee Meerzigt In de oude luister moest worden hersteld. De koeienstal werd een trouwzaal en het landhuis zelf gaf onderdak aan het Nationaal Onderwijsmuseum. Later werd hier het Zoetermeerse kunstcentrum gevestigd waarbij een van de hooibergen een wachtkamer met toiletten werd en de wagenschuur als woning voor de beheerder. In het jaar 2000 vertrok het kunstcentrum naar de Dorpsstraat want de gemeente wilde het niet meer financieren. Alleen die koeienstal werd nog als trouwzaal gebruikt.

De gemeente verkocht daarna de Hofstede aan de Activin Wine Group, een wijn importbedrijf. De heer Bert de Boer en mevrouw Jolanda Lamboo werden de nieuwe eigenaren. Zij kochten dit Rijksmuseum vanwege de bijzondere entourage waarin zij hun internationale relaties kunnen ontvangen. De stal werd vervolgens ook geschikt gemaakt voor diners, feesten en partijen. De wagenschuur werd een exclusief restaurant, de hooiberg werd de keuken en opslag voor de wijnen die men er kan proeven. Er kwamen toiletten en technische ruimten in een verbindingsgang. De verbouwingen leverden veel tegenvallers op want de boktor had grote delen van het hout weg geknaagd dus de hooibergen en de kap van de wagenschuur moesten worden vervangen. Het erf zelf veranderde in een mediterrane wijntuin met geplante druiven, olijfbomen en oleanders waardoor er een warme zuidelijke sfeer ontstond.
In 2007 had de Hofstede Meerzigt weer haar oude grandeur weer terug en straalt het een echt dorpse pracht uit.

Meer info: www.geheugenvanzoetermeer.nl/canon . Reacties welkom op: info@oudsoetermeer.nl