Column: Religie lekker belangrijk – maar verstaan we elkaar?

Onlangs kreeg onze kerk het Lichtbaken een mailtje van de gemeente Zoetermeer om eens te komen praten over wat er speelt binnen onze kerk en te kijken hoe de gemeente ons zou kunnen ondersteunen. Een teken dat ons stadsbestuur belang hecht aan geloofsgemeenschappen. Dat hoor je ook wel eens anders!
Dat deed me denken aan de bundel “Religie en lokaal bestuur”, die in januari verschenen is[i]. Daarin beschrijven diverse wetenschappers, bestuurders en ervaringsdeskundigen hoe zij de samenwerking tussen bestuur en religie op lokaal niveau ervaren, zien en/of wensen. Als ik hun waarnemingen en ervaringen spiegel aan onze situatie blijkt dat we blij mogen zijn met de samenwerking tussen gemeente en geloofsgemeenschappen in Zoetermeer.
De bundel start met een beschrijving van de juridische en historische aspecten. Zo leerde ik dat wij in Nederland een geschiedenis kennen van respect voor de verantwoordelijkheden van overheden en religieuze organisaties en dat we bestuurlijke kaders hebben die ruimte bieden voor en eisen stellen aan ieders rol en verantwoordelijkheid.
Wat mij opviel in de beschouwingen van de dagelijkse praktijk, is dat vroeger maatschappelijke activiteiten werden ondernomen vanuit kerken, terwijl nu leden van geloofsgemeenschappen samen met anderen in de maatschappij actief zijn, zich inzetten voor de ander en voor de samenleving, nog steeds gedreven door geloofsovertuiging of levensbeschouwing, maar zonder die overtuiging heel zichtbaar te maken. Maar ze zijn opmerkelijk actief! In de bundel klinkt teleurstelling over afnemende religieuze geletterdheid, waarmee bedoeld wordt dat steeds minder bestuurders begrip hebben van waar geloven voor staat en wat gelovigen drijft. Maar ik merk zelf ook een behoefte aan seculiere geletterdheid, waarmee ik bedoel dat gelovigen soms niet in staat zijn om aan niet-gelovigen uit te leggen wat en waarom zij denken en doen, waarom bepaalde rituelen belangrijk zijn of bepaald gedrag voor die gelovigen onaanvaardbaar is, waarom bepaalde woorden heilig zijn of juist aanstootgevend. www.iloz.org.

Jos Douma is scriba van de Samenwerkingsgemeente Het Lichtbaken