Rituelen geven vorm, kleur en geur aan het leven

Zoetermeer - Judith Sandriman is geboren in Suriname en woont al een flink aantal jaren in Nederland. Ze is van jongsaf aan vanuit haar omgeving in aanraking gekomen met de rijke Javaanse cultuur. Je zou kunnen zeggen dat haar verhaal start met koken en samen eten.

Door Janny Vinke

Judith vertelt wat de aanleiding was om zich in de rituelen te gaan verdiepen: “Een respondent die ik interviewde over de gerechten droomde over haar overleden vader. Deze verweet haar dat ze hem niet na 1000 dagen met een passend ritueel had geëerd. Ik vroeg mij af hoeveel nog bij de Javaanse mensen bekend is van onze gebruiken bij diverse mijlpalen in ons leven. Ik wilde er toen graag meer van weten”.

De rituelen omsluiten een kringloop van een mensenleven, vanaf de zevende maand van de zwangerschap tot duizend dagen na het overlijden; van de ongeboren ziel tot en met de overgegane ziel. Op de duizendste dag wordt de grootste en uitgebreidste Slamatan gehouden. Er wordt gelezen uit de Koran, gebeden en gegeten. Zo toont men respect aan de overledenen. Na duizend dagen wordt de rouwperiode afgesloten en wordt het leven weer opgepakt.
Een Slamatan is een gemeenschappelijke rituele feestmaaltijd. Familieleden, vrienden en buren worden uitgenodigd om te komen helpen. “De vrouwen gaan koken. De mannen hebben hun eigen taken. Gebruiken, kennis en waarden van de Javaanse cultuur worden hierbij mondeling doorgegeven. Bij het koken leren de vrouwen elkaar hoe je een gerecht klaarmaakt en ervaren ze hoe het smaakt. Ook bespreken de vrouwen allerlei dagelijkse situaties en staan ze elkaar bij met raad en daad”, vertelt Judith. “Maar er wordt ook veel gelachen.”
Rituelen geven houvast en brengen de mensen bij elkaar. “Daarom heb ik besloten om een boekenserie te maken waarin de voornaamste Javaanse rituelen worden beschreven. Er staan ook recepten in van bijbehorende traditionele gerechten”, legt Judith uit. “Ze is van plan om hierna nog meer boeken over rituelen uit te brengen.”

Het eerste deel van de serie” Rituelen rondom de geboorte” is in het najaar van 2024 uitgekomen. U kunt komen kennismaken met de schrijfster en haar boek op zondag 16 februari 2025. Van 15.00 - 17.30 u. bent u welkom aan het Abdissenbos 15, Zoetermeer (inloop vanaf 14.30 u,). De toegang is gratis voor leden van Vereniging Paloeloe, Belangstellenden betalen € 5,00 per persoon.