De technologie achter livestreams: hoe glasvezel en servers realtime media mogelijk maken

Live op de buis kijken is een ding wat al even meegaat. Zo werd er zo vroeg als 1936 al live uitgezonden, in dit geval ging het om de Olympische Spelen. De eerste live voetbalwedstrijd op Nederlandse TV vond al in 1953 plaats, voor een wedstrijd tussen Nederland en België op 25 oktober.

Vandaag de dag wordt er ook een hoop online live gekeken, in zogeheten livestreams. Er is voor ieder wat wils: ook hier weer sportwedstrijden, maar ook grote evenementen, webinars en online entertainment zijn in grote getalen te vinden.

Hartstikke leuk natuurlijk en ook hartstikke makkelijk, maar erachter schuilt een complexe groep middelen die dit mogelijk helpen maken. Glasvezel en servers, om maar wat op te noemen. Welke technologie maakt het eigenlijk mogelijk om video in realtime naar zoveel mensen tegelijk te streamen?

Videostreams zonder vertraging

Niet iedere vorm van online entertainment stelt dezelfde eisen aan de techniek die er op de achtergrond voor werkt. Een simpele website of vooraf opgenomen video vraagt bijvoorbeeld veel minder van de infrastructuur dan dat live content doet. Videostreaming, en dan vooral live variant, is juist één van de meest veeleisende toepassingen. Dat is ook zo met een live casino, wat een onwijs technische vorm van online entertainment is. Bij een gewone online gokkast downloadt de computer of telefoon alleen wat grafische elementen en een stukje software, maar bij een live casino moet er continu videobeeld van de echte dealer worden gestreamd naar duizenden gebruikers tegelijk, zonder dat er vertraging in zit. Spelers moeten direct kunnen reageren op wat er aan de pokertafel gebeurt.

Waarom realtime video zoveel capaciteit vraagt

Realtime video vraagt een hoop van systemen en veel meer dan de meeste andere online toepassingen. Dat begint al bij het feit dat video zelf enorme hoeveelheden data verbruikt, zeker als je kijkt naar de hoge beeldkwaliteit die gebruikers verwachten. In bovengenoemd voorbeeld van het live casino willen bezoekers wel dezelfde ervaring krijgen als in een echt casino, daar past geen korrelig beeld bij. Om dit even in context te brengen: één seconde video bestaat uit 30 tot 60 frames. Bij een resolutie van 1080p (Full HD) of 4K betekent dit dat er per seconde miljoenen pixels aan kleur- en helderheidsinformatie verwerkt moeten kunnen worden.

Een livestream verzendt milliseconde na milliseconde van dit soort bewegend (en steeds veranderd) beeld. Tel daar nog bovenop dat die beelden vaak naar duizenden, soms zelfs miljoenen, mensen tegelijkertijd verzonden moet worden en het is duidelijk waarom de druk op netwerken er servers zo hoog is. Daartegenover laadt een gewone website eigenlijk alleen tekst en afbeeldingen die vooraf al opgeslagen zijn, wat in vergelijking weinig voorstelt.

Tot slot is er nog niet eens gesproken over vertraging. Voor livestreams, webinars en videoconferenties mag er niet achtergelopen worden, want een paar seconden vertraging kan al uitermate storend zijn. Een gesprek volgen wordt dan zelfs moeilijk. Een livestream stelt daardoor heel andere eisen dan een gewone website, waarbij snelheid belangrijk is, maar timing meestal minder kritisch.

De rol van glasvezelnetwerken

Gelukkig wordt het glasvezelnetwerk in Nederland steeds groter, ook in Zoetermeer, want zonder deze kabels wordt het streamen van livebeelden al snel een stuk moeilijker. Een glasvezelkabel kan namelijk veel meer data, veel sneller via lichtflitsen rondsturen. Ter vergelijking: gewoon kabelinternet heeft down- en uploadsnelheden van enkele honderden megabit per seconde, terwijl dat bij voor glasvezelgebruiker al oploopt tot snelheden van 1 GB.

Naast de snelheid is ook de stabiliteit een pré, want de lichtsignalen die glasvezel gebruikt zijn niet gevoelig voor elektromagnetische straling van andere apparatuur en dus fluctueert de kwaliteit minder.

Niet ver, maar dicht bij het bed show

Met alleen snel internet zijn we er helaas nog steeds niet. Ook speciale servers spelen een rol in het mogelijk maken van livestreams. Eén van de hoofdrollen in dit verhaal wordt gespeeld door Content Delivery Networks (CDN’s). In plaats van één centrale plek waar alle videobeelden vandaan komen, worden streams hiermee verspreid over meerdere servers die wereldwijd in datacenters staan. Het punt hiervan is dat de data die verzonden moet worden dat niet meer over grote afstanden hoeft te doen, maar van dichtbij de deur komt, waar de gebruiker ook zit. Grote platforms zoals Netflix en YouTube maken hier al jaren gebruik van.

De toekomst is geen verrassing

De verwachtingen rondom livestreams groeien nogal, niet alleen in aantallen en diversiteit maar ook qua functionaliteit. Met de komst van het 5G netwerk (de opvolger van 3G en 4G) wordt het ook op mobiele apparaten steeds aantrekkelijker om livestreams te volgen, thuis en onderweg. 5G is trouwens niet alleen een voordeel voor de kijker, maar ook voor makers van streams die door deze technologie heel makkelijk vanaf bijna elke locatie direct kunnen uitzenden. Niet alleen de entertainment sector heeft hier profijt van, zuster en dokters kunnen het bijvoorbeeld ook goed gebruiken voor het realtime monitoren van patiënten die aan huis gebonden zijn.

Daarnaast blijft men betere beeldkwaliteit verwachten, totdat het haast lijkt alsof er echt met de neus bovenop gezeten wordt. En lijkt het heel aannemelijk dat, net zoals bij andere vormen van online entertainment, de vraag naar een interactieve kant gaat toenemen. Veel mensen willen niet alleen maar toeschouwer zijn, maar willen actief kunnen deelnemen aan wat er tijdens een livestream gebeurt. Dit is al te zien in opties als live stemmen, live reacties en het eerdergenoemde live meespelen.

Conclusie

De techniek staat voor niets! Het klinkt misschien cliché, maar niets is minder waar. Ook voor livestreams gaat deze volkswijsheid meer dan op. Want wat voor de achteroverzittende kijker begint met één klik is het resultaat van meerdere stenen in een sterke technologische fundering. Glasvezel zorgt voor snelheid en stabiliteit, terwijl technologieën zoals CDN’s de data dicht bij de gebruiker brengen. Indrukwekkend en interessant, maar vooral ook fijn voor de kijker die geen seconde meer hoeft te missen.