Docu over ‘ontzameling’ Museum De Voorde

Zoetermeer – ‘Wat gebeurt er met Nederlands erfgoed als een museum noodgedwongen moet sluiten?’ Het zal haast geen inwoner ontgaan zijn; Museum De Voorde in Zoetermeer moest de deuren sluiten en bedacht een participatieve ‘ontzameling’. Regisseur Barbara Makkinga maakte de documentaire ‘Dit hoort bij Ons’ over dit unieke proces die 22 april om 22:40 uur op tv te zien is bij de NTR. 

Door Janneke van der Ende

Interim-directeur van Museum De Voorde Hans van de Bunte is erg tevreden met hoe de documentaire is geworden. De film is een verzoek geweest vanuit hem en het museum-team. “Toen wij hoorden dat het museum moest sluiten, dachten we na over een passend afscheidscadeau voor de inwoners van Zoetermeer. We kwamen uit op een documentaire.” Van de Bunte deed onderzoek en belandde uiteindelijk bij producent Bernet Crucq en regisseur Barbara Makkinga.

Terug naar de kern
“De film is echt een authentiek document geworden en gaat waarover het moet gaan”, vervolgt hij. “Het gaat namelijk over de relatie tussen mensen en hun objecten die ze aan het museum hebben gegeven en de verhalen achter de objecten en de relatie die het heeft met Zoetermeer. Met de documentaire wilden we echt terug naar de kern: waarom is een streekmuseum belangrijk voor een stad? Het antwoord, omdat objecten door inwoners aan zo’n museum worden toevertrouwd met het idee dat ze de geschiedenis van een stad vertellen, wordt duidelijk belicht in de film. Ook de passie en relatie die vrijwilligers met zo’n collectie hebben, wordt in de documentaire benaderd.”

Geen seconde getwijfeld
De Zoetermeerse Maarten Havinga is één van de inwoners die een ‘rol’ heeft in de film. “Toen mijn zoon en ik werden benaderd voor de documentaire, hebben we geen seconde getwijfeld”, vertelt Havinga. “Ik vond het wel spannend, maar dit was een mooie kans om het verhaal van Jolly Duck nóg meer naar buiten te brengen.” Samen met zijn zoon, heeft Havinga een passie voor het verhaal van Jolly Duck, de bommenwerper die in 1945 een noodlanding maakte in de Geerpolder. Het tweetal is een aantal keer te zien in de documentaire, onder andere tijdens de collectiewaardering met inwoners. Havinga probeert hier authentieke spullen van Jolly Duck uit de museumcollectie aan zijn eigen collectie toe te voegen. Havinga en zijn zoon komen regelmatig voorbij in de documentaire. “Ik had niet verwacht dat we zo vaak in de film te zien zouden zijn, maar dat is hartstikke leuk.”

Democratische groepsprocessen
Van de Bunte hoopt dat mensen het verhaal in de documentaire niet alleen zien als proces in een museum of een technisch proces bij het afstoten van objecten. “Ik hoop juist dat ze ook kijken naar hoe je omgaat met collectiviteit en democratische groepsprocessen in zo’n project. En hoe verhouden mensen zich tot elkaar? Hoe bewegen ze met elkaar? Dat wordt in de film goed zichtbaar vind ik.”

Belangrijke stukjes geschiedenis
Dat inwoners mochten meebeslissen over de collectie vond Havinga een goed initiatief. “Want, je kunt wel zeggen: ‘het interesseert mij niet’, maar al die objecten zijn toch belangrijke stukjes geschiedenis, hoe groot of klein ze ook zijn.” Van de Bunte wil andere musea meegeven om zeker één keer in de vijf jaar een participatieve collectiewaardering uit te voeren met inwoners en belangstellenden. “Het voegt heel veel extra verhalen toe aan je collectie. Verschillende mensen met een andere blik en andere achtergrond komen dan aan het woord en dat is niet alleen maatschappelijk relevant, maar ook goed om verhalen levend te houden. Het was echt een meerwaarde dat wij de collectiewaardering zo konden doen, waarvoor ook mijn dank aan de gemeente Zoetermeer die hiermee akkoord ging.” Volgens hem gaan lokale bestuurders door de participatieve collectiewaardering ook anders naar zo’n collectie kijken. “Mede daarom komt er weer een nieuw erfgoedcentrum. Daar ben ik heel blij mee”, besluit Van de Bunte.