Rapport: leefbaarheid ‘New Towns’ verslechtert

Zoetermeer - De leefbaarheid en sociale samenhang in voormalige groeikernen verslechteren in een versneld tempo. Dat blijkt uit het onderzoeksrapport ‘Zorgen voor New Towns; van groeikern tot aandachtsgebied’ dat 13 november aan minister Mona Keijzer van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening is overhandigd door burgemeester Michel Bezuijen, voorzitter van de New Town Alliantie.

Zoetermeer is onderdeel van de New Town Alliantie. Dit bestaat uit zeven voormalige groeikernen, steden die in opdracht van het Rijk met name in de jaren ‘70 en ‘80 stormachtig zijn gegroeid. Samen met andere gemeenten werden zij in de Tweede Nota Ruimtelijke Ordening als groeikern aangewezen, als antwoord op het woningvraagstuk van toen. In opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de New Town Alliantie is de afgelopen maanden onderzoek verricht door het Verwey-Jonker Instituut, Bureau Louter en Platform31. Uit het onderzoek blijkt dat de vele wijken die in korte tijd in de New Towns zijn gebouwd, nu in hoog tempo verouderen en zorgelijke patronen vertonen. Bovenal lopen voorzieningen achter op de behoeften van de bewoners. Uit het onderzoek blijkt dat er vooral een tekort is aan sociaal-culturele voorzieningen, jongerenvoorzieningen en voorzieningen om ontmoeting te bevorderen. Dit heeft een negatief effect op de woonaantrekkelijkheid. Uit het onderzoek blijkt dat directe actie nodig is om deze New Towns toekomstbestendig te maken. De afnemende woonaantrekkelijkheid zorgt voor een veranderde bevolkingssamenstelling in de New Towns. De keuze voor het opbouwen van een leven in een New Town is vaak een praktische keuze. Betaalbare huur- en koopprijzen zijn belangrijke redenen om te verhuizen naar een New Town. Tegelijk laat het onderzoek zien dat huishoudens met meer financiële middelen naar nieuwere wijken verhuizen of de stad verlaten. Dit zorgt voor een toenemende druk op de leefbaarheid. De schaal en complexiteit van de renovatie- en herstructureringsopgave vraagt om financiële middelen die de draagkracht van de gemeenten overstijgen. “We zijn het resultaat van een van de grootste bouwopgaves die Nederland gekend heeft, dus we weten het nodige over volkshuisvesting en ruimtelijke ordening”, vertelt burgemeester en voorzitter van de New Town Alliantie Michel Bezuijen. “De belangrijkste les: focus niet op de korte termijn. Er zijn investeringen in het sociale weefsel en de voorzieningen nodig om de leefbaarheid langdurig te borgen.” De New Town Alliantie doet daarom een beroep op het Rijk om te investeren en de New Towns op te nemen in landelijke beleidsinstrumenten. De Alliantie schat de investeringsbehoefte op 3 miljard euro, aangevuld met expertise en regelgevingsruimte.