Natuur onder de loep

Zoetermeer - In deze rubriek schrijven kenners over de natuur. Deze week een bijdrage van Joke de Ridder.

Smeerwortel

De smeerwortel staat nu op veel plekken te bloeien. Je vindt hem in de berm, of in wat ruige vergeten hoekjes. De plant heeft flinke bladeren. Langs de bloeistengels worden de bladeren kleiner, en ze hebben niet echt een steeltje maar lopen af langs de stengel. De hele plant heeft een stugge beharing.
Waar paardenbloemen altijd geel zijn en klaprozen altijd rood, kan de smeerwortel verschillende kleuren hebben: diep paars, wat meer roze, of roomwit.
In de plantenfamilie waar de smeerwortel toe behoort, de ruwbladigen, groeien de bloemen op een speciale manier. De top van de stengel, met de bloemknoppen, is opgerold, een beetje zoals het blad van een varen. Tijdens de bloei strekt steel zich en zie je de individuele bloemen als een soort klokjes hangen.

Diep in de bloem bevindt zich de nectar, waar veel insecten op af komen. Soms zie een klein gaatje onderin de bloem: hier heeft een hommel het zich gemakkelijk gemaakt. In plaats van de hele bloem in te kruipen, best een diepe duik, heeft hij zich vanaf de zijkant een toegang verschaft tot de nectar.

De stevige wortel is zwart maar als je hem doorsnijdt zie je dat de binnenkant wit is, en dat er meteen een kleverige substantie uit omhoog welt.

Als een plant naar zijn wortel is vernoemd, is dat het deel waar het in de oudheid al om ging. Deze wortel is al heel lang bekend als heelmiddel voor wonden. Ook voor gebroken botten en letsels aan gewrichten werd hij al lang voor onze jaartelling gebruikt. Ook nu kun je nog zalf kopen waar de smeerwortel in verwerkt is.