Natuur onder de loep

Zoetermeer- In deze rubriek laten diverse experts uit de natuurwereld hun licht schijnen op leuke en bijzondere natuurweetjes. Deze week de bijdrage boswachter Bentwoud Jonathan Leeuwis

Dapper vlindertje trotseert de winter

Het zijn weer de donkere dagen voor kerst. Het is grauw, er staat een gure wind en het lijkt soms wel of bijna al het leven is verdwenen en de natuur in diepe rust is. Toch is er een dapper vlindertje dat juist in deze tijd van het jaar actief is, de kleine wintervlinder.
De mannetjes van de kleine wintervlinder kruipen oktober/november uit hun cocon.. Ze vliegen hoofdzakelijk in de avondschemering bij vochtig en nevelig weer en bij een temperatuur tussen 0 °C en 10 °C. Wintervlinders kunnen vliegen met een lichaamstemperatuur van amper 5°C. In de vlucht zijn ze traag, zodat ze zo min mogelijke energie verbruiken. De meeste nachtvlinders vliegen juist vrij snel, zodat ze o.a. wendbaarder zijn voor roofdieren. Toch hebben de kleine wintervlinders een vrij grote overlevingskans. Misschien wel de grootste nachtvlindereters, de vleermuizen, houden in deze tijd van het jaar namelijk lekker hun winterslaap.

Vleugelloze vrouwtjes
Wat heel opvallend is bij deze dappere vlindertjes is dat de vrouwtjes geen vleugels hebben. De vrouwen kruipen later uit, terwijl de mannen ondertussen al geduldig wachten op de stammen van de bomen. Is een dametje omhoog gekropen, dan is ze al snel gevonden door een man. Vervolgens start een passievolle paring, die rustig een uurtje of 3-4 kan duren. Na de paring laat de man zijn vrouwtje achter op de stam van de boom, waarna ze verder omhoog klimt de kruin in. Hier legt ze haar eitjes tussen de spleten van de boom, waarna het niet lang meer duurt voordat ze zal sterven. Kleine wintervlinders kunnen namelijk niet eten. Ze leven puur op de reserves die ze als moddervette rups hebben overgehouden.