AZC Zoetermeer: wandelen, eten en wachten

ZOETERMEER - “We noemen de voormalige gevangenis in Zoetermeer: Het Kamp. Dat vinden we prettiger,” legt Atef Afif (55) uit. Hij komt uit Syrië en is journalist. Omdat zijn leven daardoor niet meer zeker voor hem was, vluchtte hij in april 2021 naar Turkije en liet zijn vrouw en drie kinderen achter. Nog steeds voelt hij zich niet veilig. Ook zijn gezin in Syrië is niet veilig en afhankelijk van familie. Daarom ging hij niet op de foto, later toch wel.

Door Kees van Rongen

Afif woonde twee jaar geleden nog in Latakia, een moderne havenstad in het westen van Syrië, waar hij als journalist sinds 1996 kritische verhalen schreef over corruptie. “Hierdoor was ik mijn leven niet zeker. De dreiging werd zo groot, dat ik bijna twee jaar geleden op de vlucht ben geslagen en tijdelijk onderdak heb gevonden bij een neef in Turkije.” Uiteindelijk vertrok hij naar Griekenland en kon hij met een vliegtuig van Athene naar Amsterdam reizen. In februari dit jaar werd hij in Leeuwarden opgevangen als vluchteling. “Het liefst wil ik als journalist aan de slag. In Leeuwarden maakte ik contact met iemand van het documentatiecentrum. Dat soort werk zou ik graag doen. Maar mijn Nederlands is onvoldoende.”

Nederlands babbelen
In het kerkgebouw Het Kompas aan het Piet Heinplein heb ik een afspraak met Afif. Geestelijk verzorger bij WelThuis, Wilma van Hengel, geeft daar Nederlands Babbelen aan degenen, die dat willen. Een handjevol vluchtelingen uit het asielzoekerscentrum komt elke dinsdag naar Het Kompas. Op woensdag komen asielzoekers ook in de bibliotheek op Nederlandse taalles. In het asielzoekerscentrum zelf krijgt Afif geen taalles. Hij wil er alles aan doen om goed Nederlands te spreken en te schrijven. “Elke dag ben ik met de Nederlandse taal bezig.”
Wilma: “Ooit, in 2005 ben ik in de Rotterdamse wijk Crooswijk begonnen met Nederlands Babbelen. Het gaat om het gebruiken van taal, babbelen dus. Babbelen kan overal over gaan: zware onderwerpen en oppervlakkige onderwerpen. Hoe dan ook als je samen één taal spreekt kun je babbelen. Het is babbelen met ook grammatica. In Het Kompas doe ik samen met Jobhulpmaatje de taalondersteuning bij het project IWIN (Ik werk in Nederland). Sinds de statushouders in de voormalige gevangenis wonen, geef ik Nederlands Babbelen in Het Kompas en de Bibliotheek.”
In de voormalige gevangenis wonen zo’n 500 statushouders en kansrijke asielzoekers. De meeste mensen zijn afkomstig uit Syrië, Jemen en Turkije. “Met de vluchtelingen uit Syrië en Jemen praten we Arabisch en met de mensen uit Turkije Engels,” vertelt Afif, die samen met een 35-jarige Syriër in een van de kleine cellen van de voormalige gevangenis woont. “Het is klein. Slapen is moeilijk, want het is met zoveel mensen onrustig. De dokter heeft me gewaarschuwd, dat ik voldoende rust moet hebben. Ik heb namelijk hartklachten en moet binnen afzienbare tijd geopereerd worden. Hopelijk mag mijn vrouw overkomen om mij na de operatie te verzorgen. Na tien maanden is de overkomst van mijn gezin nog steeds onzeker.”

Laat ons werken
“Elke dag hier lijkt hetzelfde: we bereiden samen de maaltijden, we doen boodschappen en wandelen wat. Ik krijg 60 euro per week, ik wil voor dat geld werken, maar dat mag niet zolang ik geen BSN (burger servcie nummer) heb. Ik begrijp niet waarom wij niet mogen werken. Al die mensen in de asielzoekerscentra zitten maar te wachten met hun handen over elkaar. Daar zijn artsen, ingenieurs, technici, journalisten en allerlei andere beroepen onder, die allemaal willen werken, maar door het wachten hun vaardigheid verliezen. Nou hoor ik, dat bedrijven zitten te springen om meer mensen. Ik zou willen schreeuwen: Laat ons alsjeblieft werken. Alleen maar wachten is onmenselijk.”
Uiteindelijk is het elke dag: wandelen, eten en vooral …..wachten.