Natuur onder de Loep: tuinkikker

Zoetermeer – Kenners schrijven wekelijks over de natuur in Zoetermeer. Arno van Berge Henegouwen kon vorige week de slaap niet vatten. Zijn tuinkikker wel.

Zomerslaap: Hoe warm het was
“Het was een brandendhete vrijdagachternamiddag in zekere Hollandse stad; zo heet en zo brandend, dat de mosschen op het dak gaapten, ’t welk, op gezag der Hollandse manier van spreken, de grootste hitte is, die men zich voor kan stellen.” Zo begint Nicolaas Beets in 1839 het verhaal Hoe warm het was, en hoe ver. Ik lees dit verhaal uit de Camera Obscura bij voorkeur wanneer een hittegolf toeslaat. En dat is de laatste jaren steeds vaker het geval.

Daar kan ik mijn eigen verhalen aan toevoegen. De gierzwaluwen in hun nesten direct onder de dakpannen lijden in de verzengende hitte. Ze zijn goed aangepast en bedelen dag en nacht om insecten. Hun ouders slapen ’s nachts zwevend tussen de sterren. Onze kat ligt langgestrekt in de schaduw van de tuin. Ik zoek vergeefs naar de bruine kikker die zich voordat de hitte toesloeg dagelijks liet zien tussen de tuinplanten. Bijna jaarlijks ontdek ik in de tuin insecten uit zuidelijker streken. Na drie dagen was de vuurdoorn in het gemeenteplantsoen uitgebloeid, een record. Bruine kikkers willen het liefst koele kikkers zijn. Als het eind januari buiten nog vriest worden ze wakker en beginnen ze aan hun voortplanting. Tijdens hittegolven zoals we die nu doormaken gaan ze in zomerslaap. Ik ben best jaloers op zo’n leefstijl. Vorige week heb ik het geprobeerd, maar het werd een volslagen mislukking. Ik kon de slaap niet vatten.

De bruine kikker is gevoelig voor klimaatverandering. Het grootste deel van het jaar bewoont hij bossen en tuinen. Overwinteren doen ze in het water of ze zoeken een plek op het land niet ver daarvandaan. Mijn bruine kikker zal het worst wezen. Die ontsnapt nu aan oververhitting in zijn diepe zomerslaap ergens in de tuin.