Speel-o-theek Meerspel sluit na 50 jaar noodgedwongen deuren

Zoetermeer - De uitleenservice voor educatief speelgoed kampt met een tekort aan vrijwilligers en een teruglopend ledenaantal. Bovendien moet de organisatie op korte termijn haar huidige locatie verlaten. Met pijn in hun hart nemen de vrijwilligers afscheid van de speel-o-theek voor kinderen met een beperking.

Door Mariëlle Mets

Het initiatief voor de speel-o-theek ontstond toen ouders van kinderen met een beperking merkten dat er weinig voorzieningen waren voor hun kind. Door het gebrek aan aanbod organiseerden ouders zelf activiteiten waarmee hun kinderen zich verder konden ontwikkelen. Een belangrijk onderdeel was de uitleenservice voor spelmateriaal dat geschikt is voor deze doelgroep. Carla en Frits Jansen, ouders van een zoon met een verstandelijke beperking, waren betrokken bij de oprichting van Speel-O-Theek Meerspel in 1976. “In het begin hadden we nog niet veel materiaal”, vertelt Carla. “We mochten speelgoed van de ZMLK school lenen om dit vervolgens zelf uit te lenen. Hier werd gretig gebruik van gemaakt.”

De bibliotheek in Meerzicht werd de eerste locatie van de speel-o-theek. Het spelaanbod van het eerste uur omvatte spellen die gericht waren op ontwikkelingsachterstand en functiebeperking. Voor een laag bedrag per jaar konden ouders lid worden van de uitleenservice en onbeperkt spelmateriaal lenen. Meerspel organiseerde daarnaast koffieochtenden voor de leden en sprong daarmee in op de behoefte van de leden aan lotgenotencontact. Carla: “Zo kreeg de speel-o-theek een belangrijke maatschappelijke functie.” Trouwe en betrokken vrijwilligers vormen een belangrijke spil, vertellen voorzitter Mieke Oud en vrijwilliger Nettie Spierenburg. Nettie: “Sommige vrijwilligers zetten zich al meer dan dertig jaar in voor de uitleenservice. Zoals Judith Jones, die helaas onlangs overleden is. Zij was echt de drijvende kracht achter de speel-o-theek en het gezicht van Meerspel.”

Meerspel kreeg in de loop van haar bestaan te maken met verschillende verhuizingen en uitdagingen. Een dieptepunt was de brand in de nieuwjaarsnacht van 2000 in basisschool ‘t Schrijverke aan de Carry van Bruggenhove. Het pand en het materiaal gingen daarbij volledig verloren. “Alleen de metalen kaartenbak met alle uitleengegevens was nog over,” vertelt Mieke. De groep vrijwilligers was vastbesloten om een nieuwe start te maken. Nettie: “Met behulp van de gemeente en de verzekering is dat gelukt. We kregen een nieuwe locatie: een lokaal in de Prins Willem Alexanderhal in het Stadshart.”

Dit bleek ook een tijdelijke locatie en na een verhuizing naar een school aan de Toverberg vond de speel-o-theek in 2017 uiteindelijk onderdak op de huidige locatie, basisschool Wereldwijs. De uitleenservice werd aangepast en het spelaanbod kwam beschikbaar voor iedereen, met of zonder beperking. “Op verzoek van de gemeente startten we ook een Rol-O-Theek,” vertelt Carla. Tegen een kleine vergoeding konden grote materialen zoals rolstoelen, grote driewielers en aangepaste wagens en buggy’s geleend worden. De aanpassingen konden niet voorkomen dat het ledenaantal terugliep.

Volgens Mieke en Nettie is het daarnaast ook steeds lastiger om vrijwilligers te vinden om de speel-o-theek draaiende te houden. Daarbovenop komt voor de zoveelste keer een locatieprobleem; de school heeft de lokalen zelf nodig. Voor de vrijwilligers was nóg een verhuizing niet haalbaar. Daarmee komt na bijna vijftig jaar een eind aan speel-o-theek Meerspel.

Het afbouwen en herplaatsen van het materiaal is inmiddels in volle gang. Mieke: “We hebben al speelgoed aan de speelgoedbank geschonken en aan zorginstellingen en kinderdagverblijven.” De vrijwilligers zien erop toe dat het spelmateriaal een goede bestemming krijgt en vragen daar een kleine vergoeding voor. Carla, Mieke en Nettie kijken samen met de andere vrijwilligers met trots terug. Mieke: “We hebben veel kinderen en ouders geholpen.”