Natuur onder de loep: veengebieden

Zoetermeer - In deze rubriek schrijven kenners over de natuur in Zoetermeer. Deze week een bijdrage van Bert Pol is voorzitter van de Natuur- en Landschappentuin Zoetermeer.

Het veen om ons heen
Een van de landschappen in de Natuurtuin is een klein veengebied. Met een plas met zompige oevers waar het riet welig tiert. Als ware het een klein moeras. Misschien mag je het ook wel zo noemen. De gagel iets verderop in het veengebied voelt zich bij uitstek thuis in laagveenmoeras.
Het veenlandschap van de Natuurtuin geeft een indruk hoe een groot deel van onze omgeving er ooit uitzag. Moerasland, te nat voor akkerbouw en veeteelt. Een gebied zonder economische waarde. Tòt het ontdekt werd als lucratieve bron van inkomsten. Gedroogd veen - turf - bleek prima brandstof voor woonhuizen en industrieën die vuur nodig hadden voor hun productieproces. Op grote schaal begon men het veen te exploiteren: het werd systematisch afgegraven en op stroken land te drogen gelegd. Ook rond Zoetermeer gebeurde dat. De steden Delft en Leiden grote afnemers waren. Daar ging het veen per turfschip heen.
Het veen werd echter zo voortvarend afgegraven dat door afkalving van de oevers dijken en wegen en zelfs aanliggende dorpen kwetsbaar werden. Ook rond Zoetermeer. Daarom begon men een aantal veengebieden met windmolens droog te malen. Deze droogmakerijen kwamen in de plaats van de gebieden waar al te enthousiast veen was afgegraven.
Het nu zo kenmerkende polderlandschap rond onze woonplaats met de bijbehorende flora en fauna is al met al zo oud nog niet. En het veranderde in de loop der tijd diverse malen ingrijpend van karakter en van aanblik. Het oude veenmoeras is helemaal nergens meer te zien. Behalve in de Natuur- en Landschappentuin.
Dinsdagavond 22 oktober vinden in de bibliotheek twee lezingen plaats. Een over hoe mensen het veen rond Zoetermeer bewerkten. De ander over flora en fauna van het veen, onder andere in de Natuurtuin.