Column: Nacht

In heel Nederland loopt op dit moment de campagne “We eisen de nacht op”, bedoeld om ervoor te zorgen dat vrouwen veilig thuis komen. Er was helaas een afschuwelijke gebeurtenis voor nodig om iedereen wakker te schudden.
Soms is er maar iets kleins voor nodig om anders naar je omgeving te gaan kijken. De campagne doet me terugdenken aan zo’n 30 jaar geleden, toen ik nog bij de bibliotheek werkte. Vaak fietste ik dan ‘s avonds na het werk terug naar huis. Het fietspad door Buytenwegh was prima verlicht en geregeld kwam ik dan andere fietsers tegen. Als ik op een fietser voor mij stuitte, remde ik wat af en bleef er achter fietsen. Dat leek me veilig, want zo breed is het fietspad nou ook weer niet en elkaar inhalen was lastig. En wanneer de persoon voor een jonge vrouw was, ging ze altijd iets harder fietsen als ze me opmerkte. Dat vond ik dan ook wel weer handig, dan kon ik zelf ook sneller naar huis door. Waarop zij vervolgens steeds de snelheid verhoogde. Het heeft me echt een paar weken gekost om door te hebben dat zo’n vrouw op de fiets niet harder ging fietsen omdat ze haast had, maar omdat ze zich niet prettig voelde met een man die achter haar aan fietste. Ook al had ik geen kwaad in de zin en waren we toevallig allebei op hetzelfde fietspad; kennelijk waren ook 30 jaar geleden vrouwen zich er al van bewust dat een ontmoeting in het donker met een willekeurige man gevaar op kan leveren.
Het probleem is niet dat vrouwen dit denken, het probleem is dat ze daar helaas geregeld gelijk in hebben. Sinds de #metoo beweging weten we in het theater ook dat we hier alert op moeten zijn. Dat zit in simpele zaken, zoals tijdens een zangles, dansles of een regie eerst even vragen of je iemand aan mag raken, als dat nodig is voor de les. En zorgen voor een vertrouwenspersoon.
Maar hoe doen we dat op straat? Misschien gewoon door te beginnen met de bewustwording. Die jonge vrouwen op de fiets hadden destijds geen enkele reden om bang van mij te zijn. Maar als je merkt dat iemand toch ongemakkelijk wordt van jouw aanwezigheid, is het dan teveel gevraagd om daar rekening mee te houden? Ik ben sinds dat besef destijds altijd langzamer gaan fietsen, zodat ik in ieder geval niet de indruk wekte iemand te achtervolgen. Het is geen probleem dat we eenvoudig de wereld uit helpen, maar als we beginnen met na te denken over veiligheid op straat voor iedereen, zetten we een eerste stap.