Natuur onder de loep

Zoetermeer - Kenners over de natuur schrijven in deze rubriek. In de keuken is het het hele jaar paddenstoelentijd met gedroogde Zambiaanse Russola’s die door Klaartje Jaspers van Geuzegroen in Zoetermeer bekendheid krijgen.

Zambiaanse Russula’s
Hoe kan een paddenstoel een bos redden? Nou, bijvoorbeeld door haar sporen te laten vliegen en zichzelf te vermenigvuldigen, zodat de bosgrond verrijkt wordt met haar ‘wortels’, het mycelium. Of door zich te laten plukken en zich te laten verkopen, en het geld terug naar de bosbeheerders te laten sturen, zodat die geen bomen hoeven te kappen voor een snel inkomen uit zaken als houtskool. Paddenstoelen zijn vergelijkbaar met vruchten als appels of kersen, alleen groeien ze niet aan een boom, maar aan een ondergronds netwerk van schimmeldraden. Die draden brengen niet alleen de paddenstoelen voort, maar maken de grond ook vruchtbaar voor een heleboel andere organismes.
De BBC maakte een mooi filmpje van het ‘wood wide web‘ waarmee deze schimmels communiceren met plantenwortels in de bosgrond. Behalve mineralen, suikers en water, wisselen ze bijvoorbeeld ook signaalstoffen uit om aan te kondigen dat er rovers, brand, droogte of ziektes op komst zijn. Andere organismes kunnen zich daar dan tegen wapenen, bijvoorbeeld door hun bladeren te laten vallen of vieze luchtjes af te scheiden.
Ga naar www.mobileorchards.com en daar kun je het filmpje zien en Zambiaanse Russola’s bestellen! Je vindt er ook een (h)eerlijk recept. Net als de Nederlandse Russula’s vormen deze Zambiaanse paddenstoelen allianties met bomen: in Europa werken Russula’s bijvoorbeeld samen met berken of eiken, in het Zambiaanse miombobos met bomen als de Afzelia africana, de Afrikaanse Mahonie, die veel te vaak geoogst wordt, vanwege haar mooie hout. Lokale bosbewoners krijgen meestal maar een paar euro voor een hele boom, een prijs die we al kunnen verslaan met een paar blikjes russula! Dan kan de boom gewoon blijven staan.